Okres jesienno-zimowy to czas obniżonej odporności i zwiększonej zachorowalności, szczególnie wśród dzieci. Zwracamy wtedy uwagę na odpowiedni ubiór: czapka, szalik, rękawiczki, ciepłe skarpetki to nieodłączni sprzymierzeńcy naszej odporności. Prewencyjnie mniej czasu spędzamy na dworze, bo lepiej dmuchać na zimne! W tym okresie zadbajmy również o odpowiednie żywienie, aby wspierać organizm również od wewnątrz. Nie obejdzie się tu bez odpowiedniej podaży energii, witamin, minerałów i produktów, które wykazują działanie bakteriobójcze, podwyższając odporność organizmu.

Co oznacza odpowiednia ilość energii?

Dla dzieci w wieku żłobkowym:

• 1 – 2 lata: 1000 kcal/ dobę

• 2 – 3 lata: 1200 kcal/ dobę

Dla dzieci w wieku przedszkolnym:

• 4 – 6 lat: 1200-1400 kcal/ dobę

Oczywiście oprócz odpowiedniej wartości ilościowej ważna jest też wartość jakościowa naszego żywienia. Chodzi tu o dostarczenie wszystkich składników odżywczych: białek, tłuszczów, węglowodanów, witamin i minerałów. Dlatego na pierwszym miejscu powinno się postawić na: warzywa, owoce, strączki, kasze, mięso, ryby, dobrej jakości tłuszcze (np. olej kokosowy, nasiona, orzechy). Bardzo istotne, aby w tym okresie suplementować witaminę D. Coraz częściej mówi się o tym, żeby robić to przez cały rok, ale jesień i zima to złoty standard. Witamina ta również przyczynia się do utrzymania zdrowia i zmniejszenia zachorowalności.

Jakie produkty warto włączyć w okresie jesienno-zimowym?

Kiszonki np. kiszoną kapustę, ogórki oraz mleczne napoje fermentowane – już od dawna mówi się o tym, że wszystkie choroby zaczynają się od jelit, dlatego zadbajmy o nie! Kiszonki i napoje fermentowane zawierają probiotyczne bakterie, które będą odpowiadać za prawidłową pracę tego narządu, jak i konkurować o miejsce z chorobotwórczymi bakteriami.

Cebula, czosnek-to produkty, które zawierają podobne składniki lecznicze i są za to wychwalane od wieków. Uprawiane od blisko 6000 lat i w tym czasie cieszyły się reputacją zwalczania prawie wszystkich schorzeń! Współcześnie cebula jest stosowana w infekcjach, w obniżaniu ciśnienia tętniczego, jako środek wykrztuślny, lek nasercowy. Sam Jerzy Waszyngton powiedział: „Mój sposób na przeziębienie to zjadanie gorącej pieczonej cebuli przed pójściem do łóżka”. A Ludwik Pasteur potwierdził, że cebula jest silnym naturalnym antybiotykiem i ma zdolność zabijania drobnoustrojów. Podobne działanie odnosi się do czosnku. Kiedy wyizolowano z czosnku allicynę – substancję która nadaje charakterystyczny zapach i działanie przeciwbakteryjne, wykazano że czosnek może mieć działanie antybiotykopodobne. Co więcej, taka „antybiotykoterapia” nie tylko zabije drobnoustroje, ale nie wyrządzi szkody naszym jelitom, jak w przypadku farmaceutyków z apteki.

Miód– był dla starożytnych Egipcjan tym, czym dla dzisiejszej medycyny jest aspiryna, czyli jednym z najpopularniejszych leków. Temu słodkiemu produktowi przypisuje się takie korzyści jak: działanie bakteriobójcze, kojące, przeciwbiegunkowe, dezynfekujące rany i owrzodzenia, zmniejszenie odczuwania bólu, łagodzenie bólu gardła. Często miód z sokiem cytrynowym wykorzystujemy jako syrop łagodzący kaszel. W zależności z jakiego surowca powstał miód, może mieć inne właściwości i przynosić inne korzyści. Miód lipowy sprawdzi się w chorobach górnych dróg oddechowych i kaszlu, miód rzepakowy w przypadku kataru i zapalenia gardła, a miód spadziowy przy nieżytach gardła czy astmie. Jeśli już kupujemy miód to dobrze jest sprawdzić źródło, najlepiej żeby pochodził od lokalnego dostawcy. Pamiętajmy również, że miód traci swoje właściwości w 40 o C, dlatego lepiej dodawać go do ostudzonych herbat, deserów, owsianek, jaglanek, koktajlów, a także marynat czy sosów. Warto również wspomnieć o pyłku pszczelim, jest to pyłek kwiatowy, który przenoszą pszczoły do ula, w połączeniu ze śliną oraz nektarem. Rownież wykazuje działanie zwiększające odporność oraz skracajające trwanie przeziębienia.

Warzywa i owoce– dzięki zawartych w nich witaminach i minerałach oraz innych substancji mogą również wspierać naszą odporność w czasie zimnych dni. Pamiętajmy, że najbardziej wartościowe są te surowe, lub przygotowane po krótkiej obróbce cieplnej: duszeniu, gotowaniu na parze, pieczeniu. Obieranie ze skórki, rozgotowywanie zmniejsza udział cennych składników. W okresie jesienno-zimowym dobrym rozwiązaniem będzie gotowanie zup, które rozgrzeją wychłodzony organizm.

Wybierajmy warzywa i owoce, które w swym składzie zawierają:

Witaminę C: kalafior, kalarepa, brokuły, brukselka, papryka czerwona, natka

pietruszki, szpinak, kiwi, czarne porzeczki, cytryna, pomarańcza, truskawki,

β – karoten: marchew, dynia, pomidor, czerwona papryka, szpinak, brokuły, cykoria,

koper ogrodowy, natka pietruszki, szczypiorek, sałata, wiśnie, arbuz, brzoskwinia,

melon, morele, śliwki, mango,

Flawonoidy: cytrusy, cebula, jabłka, nasiona roślin strączkowych (fasola, groch, soja,

soczewica, ciecierzyca), truskawki, jeżyny, wiśnie, winogrona,

Siarczki organiczne: cebula, czosnek, por, szczypiorek.

Przyprawy– dzięki zawartości substancji bioaktywnych wykazują działanie przeciwzapalne.

Tymianek– zalecany jest w przeziębieniach, kaszlu, zapaleniu oskrzeli i innych schorzeniach górnych dróg oddechowych. Sprawdzi się nie tylko jako dodatek do mięs i sosów, ale świetnie pasuje do pieczonych warzyw (ziemniaków, batatów, marchewki, pietruszki).

Kozieradka– działa wzmacniająco na organizm, może łagodzić kaszel. Może posłużyć jako ciekawy dodatek do twarożku.

Kminek– stosowany w lekarstwach na zapalenie oskrzeli oraz na kaszel. Najczęściej wykorzystywany do potraw wzdymających: fasoli, grochu, kapusty, ale także np. do smażonego sera.

Kurkuma– dzięki zawartej w niej substancji -kurkuminy – która ma silne działanie przeciwzapalnie, przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, antyoksydacyjne, przeciwnowotworowe. To przyprawa kojarzona z kuchnią wschodu. Sprawdza się jako dodatek do mięs, past, pasztetów, znajdzie świetne zastosowanie w jadłospisie dziecka, bo nadaje ładny żółty kolor daniom.

Imbir– stosowany na kaszel, wymioty, zaburzenia trawienia i gorączkę. Można wykorzystać jako dodatek do napojów, jak i dań obiadowych.

Cynamon– wykazuje działanie przeciwbakteryjne, rozgrzewające, przyspiesza gojenie ran, a także wpływa na regulację poziomu cukru we krwi. Świetnie komponuje się ze świątecznymi wypiekami, ale także w codziennych posiłkach: owsiankach, jaglankach, koktajlach.

Jeśli chodzi o sposób przygotowania posiłków to warto postawić na gotowane, podawane na ciepło. I tak w przypadku śniadań sprawdzi się owsianka lub kasza jaglana gotowana na mleku z dodatkiem owoców, owoców suszonych i miodu. Na obiad warto, żeby pojawiła się zupa (to również świetny sposób na przemycenie warzyw). Potrawy doprawiajmy ziołami i przyprawami, np. tymiankiem, oregano, kminkiem, kozieradką, kurkumą, imbirem, cynamonem. Nie tylko dodadzą smaku, ale również będą chronić przed przeziębieniem.